Uygulamalı Davranış Analizi (ABA): Otizm ve Gelişimsel Bozukluklarda Kullanımı
ABA, otizm spektrum bozukluğu ve diğer gelişimsel bozukluklarda en kapsamlı araştırma desteğine sahip davranışsal müdahale yaklaşımıdır.
Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) Nedir?
Uygulamalı Davranış Analizi (ABA); davranışı anlama ve değiştirme ilkelerine dayanan, bilimsel temelli bir terapi yaklaşımıdır. Özellikle Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), DEHB, entelektüel yetersizlik ve gelişimsel gecikmeler gibi durumlarda yaygın biçimde kullanılmaktadır.
ABA'nın Temel İlkeleri
Pozitif pekiştirme: İstenen davranışlar ödüllendirilerek pekiştirilir.
Davranış analizi: Davranışın tetikleyicisi (antecedent) → davranış → sonuç (consequence) üçgeninde incelenir.
Bireyselleştirme: Her çocuk için kişiye özel program hazırlanır.
Veri odaklı yaklaşım: İlerleme düzenli ölçülür ve programa yansıtılır.
ABA Ne Öğretir?
- İletişim ve dil becerileri
- Sosyal etkileşim becerileri
- Öz bakım ve günlük yaşam becerileri
- Akademik hazırlık
- Sorunlu davranışların azaltılması (kendine zarar verme, saldırganlık)
ABA Kimlere Uygulanır?
En çok erken çocukluk döneminde (2-6 yaş) OSB'li çocuklara uygulanır. Ancak her yaştan birey için uyarlanabilir.
Tartışmalı Boyutlar ve Modern ABA
Modern ABA yaklaşımı, oyun tabanlı, doğalcı ve çocuk yönlendimeli yöntemlere doğru evrilmiştir. Zorlayıcı geleneksel yöntemler etik açıdan sorgulanmakta; günümüz ABA'sı çocuğun refahını merkeze almaktadır.
ABA, dil ve iletişim gelişimini destekleyen çocuk psikologu ve uzman davranış analistleri tarafından uygulanmalıdır.
Etiketler
Profesyonel destek almak ister misiniz?
Bu konuda uzman terapistleri TerapistBul'da bulabilirsiniz.
Uzman Terapist Bul →